അടുത്ത ശ്വാസം നമ്മുടെതെന്നു പറയുവാന്‍ നമുക്കാവില്ല. അതിനാല്‍ മക്കള്‍, ഒരു നിമിഷം പോലും ദുഃഖിച്ചു കളയാതെ സന്തോഷിക്കുവാന്‍ ശ്രമിക്കണം. അതിനു് ഈ ‘ഞാനി’നെ വിടാതെ പറ്റില്ല.

ഈ അറിവു് ഋഷികള്‍ നമുക്കു കനിഞ്ഞരുളിയ വരപ്രസാദമാണു്. ഇനി ഒരു നിമിഷം പോലും നഷ്ടമാക്കാതെ, ഈ ജ്ഞാനത്തോടെ ജീവിക്കുവാന്‍ മക്കള്‍ തയ്യാറാകണം. അതില്ലയെങ്കില്‍ ജീവിതം അര്‍ത്ഥശൂന്യമായിത്തീരും.

നാളെയാകട്ടെ എന്നു ചിന്തിക്കുവാന്‍ പാടില്ല. കാരണം നാളത്തെ ജീവിതം എന്നതു വെറും ഒരു സ്വപ്‌നം മാത്രമാണു്. എന്തിനു്, ഇപ്പോള്‍ തന്നെ, നമ്മള്‍ വെറും സ്വപ്‌നത്തിലാണു ജീവിക്കുന്നതു്. സാധാരണ സ്വപ്‌നം, ഒരു രാത്രി കൊണ്ടവസാനിക്കുമെങ്കില്‍, ഇതു് ഒരു ദീര്‍ഘകാല സ്വപ്‌നമാണെന്നു മാത്രം.

ഈ സ്വപ്‌നത്തില്‍ നിന്നു് ഉണര്‍ന്നാല്‍ മാത്രമേ യാഥാര്‍ത്ഥ്യം എന്തെന്നറിയുവാന്‍ കഴിയൂ. ഈ സ്വപ്‌നത്തില്‍നിന്നും നാം ഈശ്വരനിലേക്കാണുണരുന്നതു്. ഈ ഉറപ്പു നമുക്കുണ്ടാവണം. എങ്കിലേ ഈ സ്വപ്‌നം വിട്ടുണരുവാന്‍ കഴിയൂ.

കടന്നുപോകുന്ന ഓരോ നിമിഷവും വളരെ വിലപ്പെട്ടതാണു്. ഒരിക്കലും അതു നഷ്ടമാകുവാന്‍ പാടില്ല. നാളെയാകാമെന്നു ചിന്തിച്ചു സ്വപ്‌നത്തില്‍ മുഴുകുന്നതു വിഡ്ഢിത്തമാണു്. ‘നാളെ’യെന്നതു് ഉത്തരം കിട്ടാത്ത ചോദ്യമാണു്.

നാലും നാലും കൂടി ഒന്‍പതു് എന്നു കൂട്ടുന്നതുപോലെയാണതു്. നാലും നാലും കൂടി കൂട്ടിയാല്‍ ഒരിക്കലും ഒന്‍പതു് ആകാന്‍ പോകുന്നില്ല. അതിനാല്‍, നമുക്കു ലഭിച്ചിരിക്കുന്ന ഇപ്പോഴത്തെ ഈ നിമിഷമാണു് ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ടതു്. അതു നഷ്ടമാകുവാന്‍ ഒരിക്കലും അനുവദിക്കരുതു്.

ഇതു മനസ്സിലാക്കി മക്കള്‍ എപ്പോഴും ഹൃദയം തുറന്നു ചിരിക്കുവാന്‍ പഠിക്കുക. മുഖത്തെ പുഞ്ചിരി മായാതിരിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുക. ചിന്തയിലും നോട്ടത്തിലും സ്പര്‍ശത്തിലും മനസാ വാചാ കര്‍മ്മണാ ആര്‍ക്കും ഉപദ്രവമുണ്ടാക്കാത്ത ഒരു മനസ്സിന്നുടമകളായിത്തീരാന്‍ ശ്രമിക്കുക.

നമ്മളില്‍ ഇരിക്കുന്ന ഈശ്വരനെതന്നെയാണു ധ്യാനത്തിലൂടെ നാം കണ്ടെത്തുന്നതു്. ധ്യാനം കൊണ്ടല്ലാതെ ഇതു സാദ്ധ്യമല്ല.

ഒരു പുഷ്പം മൊട്ടായിരിക്കുമ്പോള്‍, അതിൻ്റെ പരിമളവും ഭംഗിയും എത്രയെന്നു് അറിയുവാന്‍ കഴിയില്ല. അതു വിടര്‍ന്നു വികസിക്കണം. അതുപോലെ മക്കള്‍ ഹൃദയമുകുളം തുറക്കൂ. തീര്‍ത്തും ആ പരമാനന്ദം അനുഭവിക്കുവാന്‍ കഴിയും.

കറണ്ടിനെ നമുക്കു കാണാന്‍ കഴിയില്ല. എന്നാല്‍ വൈദ്യുത കമ്പിയില്‍ തൊട്ടാല്‍ അറിയാന്‍ കഴിയും. അനുഭവിക്കാന്‍ സാധിക്കും. ഈശ്വരന്‍ എന്നതു് അനുഭവമാണു്. അതനുഭവിക്കുവാനുള്ള വഴിയാണു ധ്യാനം. മക്കള്‍ അതിനായി ശ്രമിക്കൂ, തീര്‍ത്തും സാധിക്കും.

പല മക്കളും അമ്മയോടു വന്നു പറയാറുണ്ടു്, ”അമ്മാ, എനിക്കു ഹൃദയം തുറന്നു ചിരിക്കാന്‍ പറ്റുന്നില്ല. ആരോടും ഹൃദയം തുറന്നു സംസാരിക്കാന്‍ സാധിക്കുന്നില്ല. എനിക്കെപ്പോഴും ദുഃഖമാണമ്മാ…”

മക്കള്‍ സ്വയം ചോദിച്ചു നോക്കൂ, എന്താണു് എൻ്റെ ദുഃഖത്തിനു കാരണം, എന്തിൻ്റെ കുറവുകൊണ്ടാണു ദുഃഖം? എന്താണു് എനിക്കു ഭാരമായിട്ടുള്ളതു്?’ മക്കള്‍ക്കു് ഉത്തരം കണ്ടെത്തുവാന്‍ സാധിക്കും.

ദാ… പ്രകൃതിയിലേക്കു നോക്കൂ. വൃക്ഷത്തിലേക്കു നോക്കൂ. അതു കാറ്റില്‍ ആനന്ദിച്ചു് ആടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. കിളികളെ നോക്കൂ. സര്‍വ്വതും മറന്നു പാടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. നദിയിലേക്കു നോക്കൂ. അതു കളകളനാദം പാടി ഒഴുകി ഉല്ലസിക്കുന്നു. ചെടികളിലേക്കു നോക്കൂ. സൂര്യചന്ദ്രന്മാരെയും നക്ഷത്രങ്ങളെയും നോക്കൂ. എവിടെയും ആനന്ദം മാത്രം.

ഇവയുടെ നടുവില്‍ ഇരുന്നു നാം മാത്രം എന്തിനു ദുഃഖിക്കുന്നു. നാം മാത്രം ഇങ്ങനെ ദുഃഖിക്കുവാന്‍ എന്താണു കാരണം. ആലോചിക്കുക, അപ്പോള്‍ മനസ്സിലാകും. ഇവയ്‌ക്കൊന്നും ഞാനെന്ന ഭാവമില്ല. അതുള്ളതു നമുക്കുമാത്രം. ഞാന്‍ അതാണു്, ഞാന്‍ ഇതാണു്, എനിക്കു് ഇതാകണം, എനിക്കു് ഇതുവേണം എന്നെല്ലാമാണു് എപ്പോഴും നമ്മുടെ ചിന്ത.

നമ്മള്‍ കരുതുന്ന ഈ ഞാന്‍ ഒരിക്കലും കൂടെവരുന്നതല്ല. ഈ ഞാനെന്ന ഭാവംകൊണ്ടു യാതൊരു പ്രയോജനവുമില്ല. ഈ ഞാനിനെ മുറുകെപ്പിടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നാല്‍ ദുഃഖം മാത്രമേയുള്ളൂ. അതിനാല്‍ മക്കള്‍, ഈ ഞാനിനെ വിട്ടു പുറത്തേക്കു വരൂ. അപ്പോള്‍ മക്കള്‍ക്കു് ഉല്ലസിക്കുവാന്‍ കഴിയും. ആനന്ദിക്കുവാന്‍ കഴിയും. മക്കള്‍ ഉല്ലസിക്കൂ, ആനന്ദിക്കൂ…