ചോദ്യം : ഇന്നത്തെ പരിസ്ഥിതിപ്രശ്‌നങ്ങളോടു് അമ്മ എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുന്നു?

അമ്മ: മനുഷ്യന്‍ പ്രകൃതിയുടെ ഭാഗമാണെന്നറിഞ്ഞാല്‍ മാത്രമേ പ്രകൃതിസംരക്ഷണം നടക്കൂ. പ്രകൃതിയെ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്ന ഒരു മനോഭാവമാണു് ഇന്നു കാണുന്നതു്. ഇതു തുടര്‍ന്നാല്‍ അധികം താമസിയാതെ അതു മനുഷ്യൻെറ തന്നെ നാശത്തിനു കാരണമാകും.

പണ്ടുള്ളവര്‍ പ്രകൃതിയുമായി ഇണങ്ങി ജീവിച്ചതാണു് അവര്‍ക്കുണ്ടായിരുന്ന അഭിവൃദ്ധിക്കു കാരണം. ഭൂമിയെ പശുവായി സങ്കല്പിച്ചു് അതിനെ കറന്നു വിഭവങ്ങള്‍ എടുക്കുന്നതായി പുരാണങ്ങള്‍ പറയുന്നുണ്ടു്. പശുക്കിടാവിനു് ആവശ്യമായ പാല്‍ നിര്‍ത്തി, ബാക്കി മാത്രമേ കറന്നെടുക്കുകയുള്ളൂ. എന്നുതന്നെയല്ല, അന്നുള്ളവര്‍ പശുവിനെ പെറ്റമ്മയെപ്പോലെ സ്നേഹിച്ചു സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

ഇതുപോലെ പ്രകൃതീദേവിയെയും പെറ്റമ്മയെപ്പോലെ കാണുകയാണു് ഇന്നാവശ്യം. മനഃസ്ഥിതി നന്നായാല്‍ പരിസ്ഥിതിയും നന്നാകും. മനുഷ്യൻെറ മനഃസ്ഥിതി മാറാതെ, പരിസ്ഥിതിപ്രശ്‌നങ്ങള്‍ തീരില്ല.

ചോദ്യം : പ്രവൃത്തിയാണു സ്നേഹത്തിൻ്റെ അഭിവ്യക്തിയെന്നു പറയും. അഹിംസയും കരുണയും പ്രവൃത്തിയില്‍കൊണ്ടുവരുവാനും പ്രചരിപ്പിക്കുവാനുംവേണ്ടി വ്യക്തികള്‍ക്കെന്തു ചെയ്യുവാന്‍ കഴിയും?

അമ്മ: നമ്മള്‍ വ്യക്തിബോധം വിട്ടു വിശ്വചൈതന്യത്തിൻ്റെ ഭാഗമാണെന്നറിഞ്ഞു പ്രവര്‍ത്തിക്കണം. അപ്പോള്‍ മാത്രമേ കരുണയും അഹിംസയും പൂര്‍ണ്ണമായി പ്രവൃത്തിയില്‍ കൊണ്ടുവരുവാന്‍ കഴിയുകയുള്ളൂ. ഇതു പെട്ടെന്നു സാധിക്കുന്ന കാര്യമാണോ എന്നു സംശയിക്കാം. പൂര്‍ണ്ണമായും ആ തലത്തിലേക്കുയരുവാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും ആ ലക്ഷ്യംവച്ചു നമ്മുടെ കഴിവിനനുസരിച്ചു മറ്റുള്ളവരെ സ്നേഹിക്കുവാനും സേവിക്കുവാനും ശ്രമിക്കാമല്ലോ?

ചോദ്യം: ജീവിതത്തില്‍ ഏറ്റവും അദ്ഭുതകരമായി അമ്മയ്ക്കു് അനുഭവപ്പെട്ടതെന്താണു്?

അമ്മ: അങ്ങനെ ജീവിതത്തില്‍ പ്രത്യേകിച്ചു് ഒരു കാര്യവും അദ്ഭുതമായി അമ്മയ്ക്കു തോന്നിയിട്ടില്ല. ബാഹ്യമോടിയില്‍ അദ്ഭുതപ്പെടാനെന്താണുള്ളതു്. മറിച്ചു്, എല്ലാം ഈശ്വരനാണെന്നു കാണുമ്പോള്‍ എല്ലാംതന്നെ, ജീവിതം ഓരോ നിമിഷവും അദ്ഭുതകരമാണു്. ഈശ്വരനെക്കാള്‍ വലിയ ഒരു അദ്ഭുതം എന്താണുള്ളതു്.

ചോദ്യം : സൃഷ്ടി മായ മൂലമുള്ള തോന്നലാണെന്നു പറയുന്നു. പക്ഷേ, എനിക്കതു സത്യമായിത്തോന്നുന്നുവല്ലോ?

അമ്മ: മോനേ, ഞാനെന്ന ബോധമുള്ളപ്പോഴേ സൃഷ്ടിയുള്ളൂ. അല്ലെങ്കില്‍ സൃഷ്ടിയുമില്ല, ജീവന്മാരുമില്ല.

ബ്രഹ്മം ബ്രഹ്മമായിത്തന്നെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഒരു കുട്ടി മണിക്കൂറുകളോളം കരഞ്ഞു വഴക്കടിച്ചു് ഒരു പാവയെ സ്വന്തമാക്കി. കുറെ സമയം പാവയുമായി കളിച്ചിട്ടു് അതിനെ ശരീരത്തോടു ചേര്‍ത്തുപിടിച്ചു കിടന്നുറങ്ങി. ആ പാവയെ ഒന്നു തൊടാന്‍ കൂടി ആ കുട്ടി ആരെയും അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. ഉറക്കത്തില്‍ പാവ താഴെ വീണു. കുട്ടി അറിഞ്ഞില്ല. ഒരാള്‍ വിലപിടിപ്പുള്ള രത്‌നങ്ങളും സ്വര്‍ണ്ണവും മറ്റും തലയിണക്കീഴില്‍ ഒളിച്ചുവച്ചിട്ടു് അതിനു മീതെ തലവച്ചു കിടന്നുറങ്ങി. ആ സമയം ഒരു കള്ളന്‍ അവയെല്ലാം മോഷ്ടിച്ചു. ഉറങ്ങുന്നതിനു മുന്‍പുവരെയും അയാളുടെ മനസ്സില്‍ ആഭരണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത മാത്രമായിരുന്നു. അതുമൂലം ഒരു സ്വസ്ഥതയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നാലുറക്കത്തില്‍ എല്ലാം മറന്നു. തന്നെക്കുറിച്ചോ തന്‍റെ സ്വത്തിനെക്കുറിച്ചോ വീട്ടുകാരെക്കുറിച്ചോ ഒന്നും ഓര്‍മ്മയില്ല. ആനന്ദംമാത്രം.

ഗാഢസുഷുപ്തിയില്‍ കിട്ടിയ ആനന്ദമാണു ഉണരുമ്പോഴുള്ള ഉന്മേഷത്തിനു കാരണം. ഉണര്‍ന്നു കഴിയുമ്പോഴാണു് ‘എന്‍റെ പാവയും, എന്‍റെ മാലയും എന്‍റെ ബന്ധുക്കളും’ എല്ലാം വരുന്നതു്. ഞാനെന്ന ബോധം വരുമ്പോള്‍ എല്ലാം തിരിയെ വരുന്നു. ബ്രഹ്മം ബ്രഹ്മമായിത്തന്നെ സദാ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പക്ഷേ, ചിന്തകളടങ്ങുന്ന സമയത്തു മാത്രമേ അതിന്‍റെ അനുഭൂതി നമുക്കു ലഭിക്കുന്നുള്ളൂ.

ചോദ്യം : അമ്മേ, ഈ പ്രപഞ്ചം മായയാണോ?

അമ്മ: അതേ. പ്രപഞ്ചം മായതന്നെയാണു്. കാരണം ഇതില്‍പ്പെട്ടു പോകുന്നവര്‍ക്കു ദുഃഖവും പ്രതിബന്ധങ്ങളും മാത്രമേ ഉണ്ടാകാറുള്ളൂ. നിത്യാനിത്യങ്ങളെ വിവേചിച്ചറിയുമ്പോള്‍ അനിത്യമായ ഇതു മായയാണെന്നു ബോദ്ധ്യപ്പെടും. പ്രപഞ്ചം മായയാണെന്നു പറഞ്ഞു. എന്നാലതിലെ നന്മ മാത്രം ഉള്‍ക്കൊണ്ടു ജീവിച്ചാല്‍ അതു നമ്മെ ബന്ധിക്കില്ല. ശരിയായ രീതിയില്‍ മുന്നോട്ടു പോകുവാന്‍ സഹായകമാവുക മാത്രമേയുള്ളൂ.

വയല്‍വരമ്പിലൂടെ നടന്നുപോകുമ്പോള്‍ കാല്‍ വഴുതി ചെളിയില്‍ വീണു. കാലില്‍ മുഴുവന്‍ ചെളിയായി, നമുക്കതു് അഴുക്കായിട്ടാണു തോന്നിയതു്. ഉടനെതന്നെ നല്ല വെള്ളത്തില്‍ കാലു കഴുകിയതിനു ശേഷമേ യാത്ര തുടരൂ. എന്നാല്‍ അതുവഴി വന്ന ഒരു കുലാലന്‍ ആ ചെളി കണ്ടപ്പോള്‍ അതിന്‍റെ പ്രയോജനത്തെപ്പറ്റി ചിന്തിച്ചു. കുടമുണ്ടാക്കാന്‍ ആ ചെളി നല്ലതാണെന്നു മനസ്സിലാക്കിയ അയാള്‍ ആ ചെളി ഉപയോഗിച്ചു കുടമുണ്ടാക്കി. കുലാലനു് അതഴുക്കായി തോന്നിയില്ല. വിറകൊടിക്കാന്‍ കാട്ടില്‍പ്പോയ സ്ത്രീക്കു ഒരു കല്ലു കിട്ടി. നല്ല ആകൃതിയുള്ള കല്ലായതിനാല്‍ അവരതു അരകല്ലായി ഉപയോഗിച്ചു. എന്നാല്‍ കല്ലുകളുടെ മേന്മ അറിയാവുന്ന ഒരാള്‍ അതു കണ്ടപ്പോള്‍ അതിന്‍റെ ശ്രേഷ്ഠത മനസ്സിലാക്കി. ആ കല്ലു വാങ്ങി ക്ഷേത്രത്തില്‍ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ഫലങ്ങളും രത്‌നങ്ങളും കാഴ്ച്ച വച്ചു പൂജകളര്‍പ്പിച്ചു. അതിന്‍റെ മഹത്ത്വം അറിയാത്തിടത്തോളം അതു വെറും കല്ലു മാത്രമാണു്. തീ ഉപയോഗിച്ചു് ആഹാരം പാകം ചെയ്യാം പുരയും കത്തിക്കാം. സൂചികൊണ്ടു തയ്ക്കുകയും കണ്ണു കുത്തിപ്പൊട്ടിക്കുകയും ചെയ്യാം. ഡോക്ടര്‍ക്കു കത്തി രോഗിയെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ഉപകരണമാണെങ്കില്‍ കൊലയാളിക്കു് അതു മാരകായുധമാണു്.

അതിനാല്‍ എല്ലാം മായയെന്നു പറഞ്ഞു തള്ളാതെ ഏതൊരു വസ്തുവിന്‍റെയും യഥാര്‍ത്ഥ തത്ത്വം മനസ്സിലാക്കി അതു ജീവിതത്തില്‍ പ്രയോഗിക്കുക. ചീത്തവശത്തെ ഉപേക്ഷിക്കുക. ഋഷീശ്വരന്മാര്‍ പ്രപഞ്ചവസ്തുക്കളിലെല്ലാം നന്മമാത്രം ദര്‍ശിച്ചു. മായയെ അറിഞ്ഞവര്‍ ലോകത്തെ രക്ഷിക്കുന്നു. അവര്‍ ഒരിക്കലും മായയ്ക്കധീനരാകുന്നില്ല. എന്നാല്‍ മായയെ മനസ്സിലാക്കാത്തവര്‍ സ്വയം നശിക്കുക മാത്രമല്ല മറ്റുള്ളവര്‍ക്കു ഭാരമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. അവര്‍ കൊലപാതകികള്‍ക്കു തുല്യരാണു്. എല്ലാറ്റിന്‍റെയും നല്ലവശം മാത്രം സ്വീകരിച്ചു മുന്നോട്ടുപോയാല്‍ ഒന്നും മായയായി കാണാന്‍ കഴിയില്ല. എല്ലാം നമ്മെ നന്മയിലേക്കു നയിക്കുന്നവ മാത്രം.

ചന്ദ്രന്‍റെ പ്രതിബിംബം വെള്ളത്തില്‍ക്കണ്ട നായ വെള്ളത്തിലേക്കു നോക്കി കുരച്ചു ചാടി. അതിന്‍റെ കാഴ്ച മുകളിലേക്കു പോയില്ല. ഒരു കുട്ടി ചന്ദ്രനെപ്പിടിക്കാന്‍ കിണറ്റിലേക്കു ചാടി മുങ്ങിച്ചത്തു. നിത്യമായിട്ടുള്ളതു് എന്താണെന്നു അവര്‍ക്കറിയില്ല. നിത്യവും അനിത്യവും ഉണ്ടു്. അവയെ നല്ലവണ്ണം വേര്‍തിരിച്ചറിയണം. വസ്തുവിനെ വിട്ടു നിഴലിനെ പിടിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചാല്‍ പ്രയോജനമുണ്ടോ? ‘ഞാന്‍’ (അഹങ്കാരം) ഉള്ളിടത്തോളം കാലം മാത്രമേ ഈ മായയുള്ളൂ. നിഴലുള്ളൂ. ‘ഞാന്‍’ ഇല്ലെങ്കില്‍ പ്രപഞ്ചവുമില്ല. ഈ മായയുമില്ല. നട്ടുച്ചയ്ക്കു സൂര്യന്‍ തലയ്ക്കുനേരെ മുകളില്‍ എത്തുമ്പോള്‍പ്പിന്നെ നിഴലു കാണാനുണ്ടാവില്ല. ജ്ഞാനം പൂര്‍ണ്ണമല്ലാത്തതുകൊണ്ടാണു മായയുണ്ടെന്നു തോന്നുന്നതു്. ജ്ഞാനോദയത്തിനുശേഷം ഉണ്മ മാത്രമേ കാണാന്‍ കഴിയൂ.